Αμοιβή δικηγόρου για κληρονομητήριο: Κόστος και διαδικασία

Το κληρονομητήριο είναι το επίσημο πιστοποιητικό που αποδεικνύει ποιος έχει κληρονομικό δικαίωμα και σε ποιο ποσοστό. Χρησιμοποιείται όταν πρέπει να αποδειχθεί με σαφήνεια η ιδιότητα του κληρονόμου απέναντι σε τράπεζα, δημόσια υπηρεσία, συμβολαιογράφο ή άλλο τρίτο.

Η διαδικασία όμως έχει αλλάξει ουσιαστικά τα τελευταία χρόνια.

Σήμερα το κληρονομητήριο δεν εκδίδεται πλέον με τον παλιό τρόπο από το Ειρηνοδικείο. Η αίτηση κατατίθεται στο δικαστήριο της κληρονομίας, υπογράφεται από πληρεξούσιο δικηγόρο και το πιστοποιητικό χορηγείται μετά από πράξη δικηγόρου που ανήκει στον ειδικό κατάλογο της περιφέρειας του αρμόδιου δικαστηρίου. Η αίτηση αναρτάται για δέκα ημέρες πριν προχωρήσει η διαδικασία.

Αυτό σημαίνει ότι για να υπολογίσουμε σωστά το κόστος πρέπει να ξεχωρίσουμε διαφορετικές χρεώσεις που συχνά παρουσιάζονται λανθασμένα σαν να είναι μία.

Πόσο κοστίζει σήμερα το κληρονομητήριο

Στο ισχύον πλαίσιο υπάρχουν δύο βασικά ποσά που πρέπει να γνωρίζει ο αιτών:

Ο Ν. 5282/2026 προβλέπει στον πίνακα του άρθρου 61Α του Κώδικα Δικηγόρων ποσό 300 ευρώ για την «Αίτηση ενώπιον δικηγόρου για έκδοση κληρονομητηρίου».

Ξεχωριστά, η Υπουργική Απόφαση 33305/2024 ορίζει 200 ευρώ ως αποζημίωση του δικηγόρου που εκδίδει την πράξη χορήγησης του κληρονομητηρίου. Το ποσό προκαταβάλλεται από τον αιτούντα στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο μέσω ειδικού γραμματίου και δεν επιβαρύνεται με ΦΠΑ.

Άρα τα 300 € και τα 200 € δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Επίσης δεν σημαίνει ότι το συνολικό κόστος κάθε υπόθεσης είναι πάντα ακριβώς 500 ευρώ. Μπορεί να υπάρχουν επιπλέον πιστοποιητικά, αντίγραφα, παράβολα ή πρόσθετη νομική εργασία, ειδικά όταν υπάρχει διαθήκη, αποποίηση, αμφισβήτηση ή περίπλοκη κληρονομική σειρά.

Τα 300 ευρώ είναι όλη η αμοιβή του δικηγόρου;

Όχι απαραίτητα.

Το ποσό των 300 ευρώ αφορά το προβλεπόμενο γραμμάτιο για τη συγκεκριμένη πράξη. Η συνολική αμοιβή του δικηγόρου μπορεί να περιλαμβάνει πρόσθετη εργασία, όπως:

μελέτη της κληρονομικής σχέσης,

έλεγχο διαθηκών,

έλεγχο αποποιήσεων,

συγκέντρωση πιστοποιητικών,

επικοινωνία με υπηρεσίες,

αντιμετώπιση αμφισβήτησης,

ή άλλες ενέργειες που δεν περιορίζονται στην τυπική κατάθεση της αίτησης.

Η τελική αμοιβή συμφωνείται ανάλογα με το πραγματικό αντικείμενο της υπόθεσης.

Γι’ αυτό είναι σωστό πριν από την ανάθεση να ζητάτε να ξεκαθαριστεί αν η προσφορά περιλαμβάνει μόνο την αίτηση ή ολόκληρη την προετοιμασία του φακέλου.

Τι ακριβώς είναι το κληρονομητήριο

Το κληρονομητήριο πιστοποιεί το κληρονομικό δικαίωμα ενός προσώπου.

Με απλά λόγια, απαντά κυρίως στα ερωτήματα:

ποιος είναι κληρονόμος

και

ποια είναι η κληρονομική του μερίδα.

Δεν είναι κατάλογος όλης της περιουσίας του αποβιώσαντος.

Δεν έχει δηλαδή ως βασικό σκοπό να γράφει:

ποιο διαμέρισμα υπήρχε,

πόσα χρήματα είχε η τράπεζα,

ποιο αυτοκίνητο ανήκε στον θανόντα,

ή κάθε άλλο περιουσιακό στοιχείο.

Αυτό που πιστοποιεί είναι η νομική ιδιότητα και το ποσοστό του δικαιούχου.

Κληρονομητήριο και αποδοχή κληρονομιάς δεν είναι το ίδιο

Αυτή είναι μια από τις σημαντικότερες διακρίσεις.

Η αποδοχή κληρονομιάς είναι διαφορετική διαδικασία από την έκδοση κληρονομητηρίου.

Για παράδειγμα, όταν υπάρχει ακίνητο, μπορεί να απαιτείται συμβολαιογραφική αποδοχή και στη συνέχεια οι σχετικές πράξεις στο Κτηματολόγιο.

Το κληρονομητήριο, αντίθετα, λειτουργεί ως πιστοποιητικό του κληρονομικού δικαιώματος.

Για τα συνολικά έξοδα της αποδοχής μπορείτε να δείτε τον πλήρη οδηγό:

Αμοιβή συμβολαιογράφου για αποδοχή κληρονομιάς

Δεν πρέπει λοιπόν να θεωρείτε ότι «έβγαλα κληρονομητήριο, άρα ολοκληρώθηκε η αποδοχή της κληρονομιάς».

Είναι υποχρεωτικό σε κάθε κληρονομιά;

Όχι.

Το κληρονομητήριο δεν απαιτείται αυτομάτως σε κάθε κληρονομική υπόθεση.

Υπάρχουν διαδικασίες στις οποίες το κληρονομικό δικαίωμα μπορεί να αποδειχθεί και με συνδυασμό άλλων πιστοποιητικών.

Για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιηθούν στοιχεία σχετικά με:

τη διαθήκη,

τη συγγενική σχέση,

τη μη αποποίηση,

και τη μη αμφισβήτηση του κληρονομικού δικαιώματος.

Άρα πριν ξεκινήσει η διαδικασία πρέπει να γνωρίζουμε για ποιον ακριβώς σκοπό ζητείται η απόδειξη της ιδιότητας του κληρονόμου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις το κληρονομητήριο είναι η πιο καθαρή και πρακτική λύση. Σε άλλες, μπορεί να μην είναι αναγκαίο.

Μην το μπερδεύετε με το Ενιαίο Πιστοποιητικό Κληρονομίας

Το Ενιαίο Πιστοποιητικό Κληρονομίας είναι άλλο έγγραφο.

Συγκεντρώνει πληροφορίες που προηγουμένως έπρεπε να αναζητηθούν από περισσότερα πιστοποιητικά, όπως:

η αποποίηση ή μη της κληρονομίας,

η δημοσίευση ή μη διαθήκης,

η αμφισβήτηση ή μη του κληρονομικού δικαιώματος,

και η αναγγελία κληρονομικού δικαιώματος.

Η σχετική διαδικασία παρέχεται πλέον και ψηφιακά για δικαστήρια που έχουν ενταχθεί στο ΟΣΔΔΥ, ενώ για άλλα δικαστήρια συνεχίζει να υπάρχει δυνατότητα φυσικής αίτησης.

Το κληρονομητήριο, αντίθετα, πιστοποιεί το ίδιο το κληρονομικό δικαίωμα και τη μερίδα.

Γι’ αυτό αν κάποιος φορέας σας πει απλώς «φέρτε πιστοποιητικό κληρονομίας», πρέπει πρώτα να διευκρινιστεί ποιο ακριβώς έγγραφο ζητά.

Πώς εκδίδεται σήμερα

Η αίτηση κατατίθεται στο δικαστήριο της κληρονομίας από τον κληρονόμο, τον καταπιστευματοδόχο, τον κληροδόχο ή τον εκτελεστή διαθήκης.

Υπογράφεται από πληρεξούσιο δικηγόρο και συνοδεύεται από το σχετικό γραμμάτιο προείσπραξης και από το ειδικό γραμμάτιο για την αποζημίωση του δικηγόρου που θα εκδώσει την πράξη.

Μετά την κατάθεση η αίτηση αναρτάται στο δικαστήριο για δέκα ημέρες.

Στη συνέχεια ο φάκελος εξετάζεται από δικηγόρο που έχει οριστεί από τον ειδικό κατάλογο.

Άρα στην πράξη εμπλέκονται δύο διαφορετικοί δικηγορικοί ρόλοι:

ο δικηγόρος του αιτούντος,

και ο ορισμένος δικηγόρος που εξετάζει τον φάκελο και εκδίδει την πράξη.

Αυτός είναι και ο λόγος που υπάρχουν ξεχωριστές οικονομικές επιβαρύνσεις.

Γιατί υπάρχει η δεκαήμερη ανάρτηση

Η ανάρτηση δεν είναι απλή τυπική λεπτομέρεια.

Δίνει τη δυνατότητα σε τρίτο που θεωρεί ότι έχει δικαίωμα να παρέμβει.

Αν μέσα στο δεκαήμερο ασκηθεί παρέμβαση, προσδιορίζεται δικάσιμος και αναστέλλεται η έκδοση του κληρονομητηρίου μέχρι να κριθεί η διαφορά.

Αυτό μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, όταν:

υπάρχει δεύτερη διαθήκη,

κάποιος αμφισβητεί τη γνησιότητα διαθήκης,

υπάρχει διαφωνία για τη συγγενική σχέση,

ή δύο πρόσωπα υποστηρίζουν ότι έχουν διαφορετικό κληρονομικό δικαίωμα.

Σε αυτή την περίπτωση το κόστος και ο χρόνος παύουν να είναι αυτά μιας απλής τυπικής διαδικασίας.

Τι πρέπει να ελεγχθεί πριν κατατεθεί η αίτηση

Το κληρονομητήριο δεν πρέπει να ζητείται πριν ξεκαθαριστεί ποιος πραγματικά κληρονομεί.

Αν υπάρχει διαθήκη, πρέπει να ελεγχθεί:

αν έχει δημοσιευθεί,

αν υπάρχει άλλη μεταγενέστερη διαθήκη,

ποιον εγκαθιστά ως κληρονόμο,

και αν υπάρχουν πρόσωπα με δικαιώματα που επηρεάζουν τη διαδοχή.

Αν δεν υπάρχει διαθήκη, πρέπει να εξεταστούν οι κανόνες της εξ αδιαθέτου διαδοχής.

Για παράδειγμα, αν ο θανών αφήνει σύζυγο και παιδιά, δεν αρκεί να πούμε ότι «κληρονομούν τα παιδιά».

Πρέπει να προσδιοριστούν τα ακριβή ποσοστά.

Για αναλυτική εικόνα δείτε:

Κληρονομιά χωρίς διαθήκη

και

Κληρονομιά με διαθήκη

Ποια δικαιολογητικά μπορεί να χρειαστούν

Ο ακριβής φάκελος εξαρτάται από την υπόθεση.

Συνήθως πρέπει να αποδειχθούν:

ο θάνατος,

η συγγενική σχέση,

η ύπαρξη ή μη διαθήκης,

τυχόν αποποιήσεις,

και η μη ύπαρξη σοβαρής αμφισβήτησης του κληρονομικού δικαιώματος.

Αρκετά από τα σχετικά πιστοποιητικά μπορούν πλέον να εκδοθούν και ψηφιακά.

Το πιστοποιητικό περί αποποίησης ή μη κληρονομιάς, για παράδειγμα, παρέχεται μέσω του gov.gr για τις υποστηριζόμενες περιπτώσεις και το κόστος που εμφανίζει σήμερα το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών είναι 5 €.

Το πιστοποιητικό περί μη προσβολής κληρονομητηρίου εμφανίζεται επίσης με κόστος 5 €.

Άρα τα επιπλέον παράβολα των πιστοποιητικών είναι συνήθως μικρότερα από τα βασικά δικηγορικά γραμμάτια, αλλά πρέπει να συνυπολογίζονται.

Τι γίνεται αν υπάρχει διαθήκη

Αν υπάρχει διαθήκη, η υπόθεση δεν γίνεται αυτομάτως «πιο ακριβή».

Γίνεται όμως πιο σύνθετη όταν πρέπει να ελεγχθεί:

ποια διαθήκη είναι η τελευταία,

αν έχει δημοσιευθεί σωστά,

αν υπάρχουν περισσότερες διαθήκες,

αν υπάρχει προσβολή,

ή αν υπάρχει αμφισβήτηση της γνησιότητας ή του κύρους της.

Η παλιά πρακτική της αποκλειστικής αναφοράς στο Ειρηνοδικείο είναι πλέον ξεπερασμένη.

Μετά τις αλλαγές στη δημοσίευση διαθηκών και στην οργάνωση των δικαστηρίων, οι σχετικές διαδικασίες έχουν αλλάξει και πρέπει να ελέγχονται με βάση την ημερομηνία θανάτου και τη συγκεκριμένη δικαστική υπηρεσία.

Τι γίνεται όταν δεν υπάρχει διαθήκη

Στην εξ αδιαθέτου διαδοχή το κρίσιμο στοιχείο είναι η συγγενική σχέση.

Πρέπει να προσδιοριστούν:

οι συγγενείς της αντίστοιχης τάξης,

τυχόν σύζυγος,

τυχόν αποποιήσεις,

προαποβιώσαντες συγγενείς,

και οι κατιόντες που μπορεί να υπεισέρχονται στη θέση τους.

Ένα λάθος στον προσδιορισμό των προσώπων ή των ποσοστών δεν είναι μια ασήμαντη τυπική παράλειψη.

Αφορά την ίδια την ουσία του κληρονομικού δικαιώματος που πρόκειται να πιστοποιηθεί.

Τι αλλάζει από 16 Σεπτεμβρίου 2026

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή λόγω της μεγάλης μεταρρύθμισης του Κληρονομικού Δικαίου.

Ο Ν. 5303/2026 προβλέπει ότι τα βασικά νέα μέρη του νόμου εφαρμόζονται στις κληρονομικές σχέσεις προσώπων των οποίων ο θάνατος επέρχεται στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 ή αργότερα.

Άρα για κάθε νέα υπόθεση πρέπει πρώτα να ελέγχεται η ημερομηνία θανάτου.

Σήμερα, πριν από τη 16η Σεπτεμβρίου 2026, οι νέοι κανόνες δεν εφαρμόζονται ακόμη γενικά στις κληρονομικές σχέσεις προσώπων που θα αποβιώσουν μετά την ημερομηνία αυτή.

Υπάρχουν όμως και ειδικές μεταβατικές διατάξεις.

Μεταξύ άλλων, ο νέος νόμος προβλέπει ότι για κληρονομίες προσώπων που απεβίωσαν πριν από τη 16η Σεπτεμβρίου 2026, τα κληρονομητήρια θα περιλαμβάνουν μετά την έναρξη της σχετικής διάταξης και τους νόμιμους μεριδούχους, οι οποίοι θα μπορούν επίσης να ζητήσουν την έκδοσή τους.

Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο για αιτήσεις που θα υποβάλλονται μετά την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου.

Μπορώ να ζητήσω κληρονομητήριο αν σκέφτομαι ακόμη αποποίηση;

Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή.

Αν κάποιος εξετάζει το ενδεχόμενο αποποίησης επειδή φοβάται χρέη της κληρονομίας, δεν πρέπει να ξεκινά μηχανικά ενέργειες χωρίς να ελεγχθούν πρώτα οι συνέπειες.

Η αποποίηση έχει συγκεκριμένες προθεσμίες και η συμπεριφορά του κληρονόμου μπορεί να έχει νομική σημασία.

Αν υπάρχει αμφιβολία για τα χρέη ή αν δεν έχει αποφασιστεί ακόμη αν θα γίνει αποδοχή, πρέπει να προηγείται αξιολόγηση της κατάστασης.

Δείτε σχετικά:

Αποποίηση κληρονομιάς: Κόστος, προθεσμία και διαδικασία

Το κληρονομητήριο είναι απόλυτη και αμετάκλητη απόδειξη;

Όχι.

Έχει σημαντική αποδεικτική ισχύ, αλλά μπορεί να αμφισβητηθεί ή να προκύψει λόγος ανάκλησης, τροποποίησης ή αφαίρεσής του.

Γι’ αυτό υπάρχει ακόμη και ξεχωριστό πιστοποιητικό περί μη προσβολής κληρονομητηρίου, το οποίο πιστοποιεί αν έχει κατατεθεί δικόγραφο για κήρυξη ανίσχυρου, ανάκληση, τροποποίηση ή αφαίρεση του κληρονομητηρίου.

Το γεγονός λοιπόν ότι έχει εκδοθεί κληρονομητήριο δεν αποκλείει κάθε μεταγενέστερη δικαστική διαφορά.

Πόσο χρόνο χρειάζεται η έκδοση

Δεν είναι σωστό να λέμε ότι «βγαίνει σε δέκα ημέρες».

Οι δέκα ημέρες αφορούν μόνο την υποχρεωτική περίοδο ανάρτησης της αίτησης.

Ο συνολικός χρόνος εξαρτάται από:

την πληρότητα του φακέλου,

τα πιστοποιητικά,

τον χρόνο επεξεργασίας,

την ύπαρξη ή μη διαθήκης,

και κυρίως το αν θα ασκηθεί παρέμβαση τρίτου.

Αν υπάρχει αμφισβήτηση, η διαδικασία μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά επειδή απαιτείται δικαστική κρίση.

Ένα απλό παράδειγμα κόστους

Ας υποθέσουμε ότι έχουμε μια καθαρή υπόθεση χωρίς διαφωνία μεταξύ κληρονόμων.

Υπάρχει ένας σαφής κληρονόμος, τα πιστοποιητικά είναι διαθέσιμα και δεν ασκείται παρέμβαση.

Το βασικό κόστος που γνωρίζουμε από τη νομοθεσία περιλαμβάνει:

300 € για το γραμμάτιο της αίτησης

και

200 € για την ειδική αποζημίωση του ορισμένου δικηγόρου.

Στη συνέχεια προστίθενται τα μικρά κόστη των αναγκαίων πιστοποιητικών και τυχόν πρόσθετη συμφωνημένη αμοιβή για τη νομική εργασία που απαιτεί η συγκεκριμένη υπόθεση.

Άρα δεν πρέπει να διαφημίζεται ένα αυθαίρετο:

«Κληρονομητήριο 500 € τελική τιμή»

χωρίς να γνωρίζουμε τι ακριβώς περιλαμβάνει.

Ένα σύνθετο παράδειγμα

Έστω ότι υπάρχει ιδιόγραφη διαθήκη, μία παλαιότερη δημόσια διαθήκη, ένας κληρονόμος που έχει αποποιηθεί και τρίτο πρόσωπο που αμφισβητεί το κύρος της τελευταίας διαθήκης.

Εδώ το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η συμπλήρωση της αίτησης.

Πρέπει να εξεταστούν:

ποια διαθήκη ισχύει,

ποιοι είναι οι πραγματικοί κληρονόμοι,

ποια είναι τα ποσοστά,

τι αποτέλεσμα έχει η αποποίηση,

και αν έχει ήδη δημιουργηθεί δικαστική διαφορά.

Η εργασία είναι προφανώς μεγαλύτερη και η συνολική αμοιβή δεν μπορεί να συγκριθεί με μια απλή υπόθεση χωρίς αμφισβήτηση.

Τι να ρωτήσετε πριν συμφωνήσετε την αμοιβή

Μην ζητάτε μόνο μια γενική απάντηση στο «πόσο κάνει το κληρονομητήριο».

Ζητήστε να σας εξηγήσουν αν η τιμή περιλαμβάνει:

τη μελέτη της υπόθεσης,

τη συγκέντρωση ή τον έλεγχο των πιστοποιητικών,

τη σύνταξη της αίτησης,

το γραμμάτιο των 300 €,

την ειδική αποζημίωση των 200 €,

τα επιμέρους παράβολα,

και τι θα συμβεί οικονομικά αν εμφανιστεί παρέμβαση ή χρειαστεί δικαστική συνέχεια.

Με αυτόν τον τρόπο μπορείτε να συγκρίνετε πραγματικά δύο προσφορές.

Δύο δικηγόροι μπορεί να σας δώσουν διαφορετική τιμή επειδή ο ένας περιλαμβάνει όλο τον φάκελο και ο άλλος μόνο την κατάθεση της αίτησης.

Χρειάζομαι δικηγόρο για το κληρονομητήριο;

Ναι.

Η ισχύουσα διαδικασία προβλέπει ότι η αίτηση υπογράφεται από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Επιπλέον, το ίδιο το πιστοποιητικό χορηγείται μετά από πράξη διαφορετικού δικηγόρου που ορίζεται από τον ειδικό κατάλογο.

Άρα ο ρόλος του δικηγόρου δεν είναι προαιρετικός σε αυτή τη διαδικασία.

Πότε έχει νόημα να ζητήσετε κληρονομητήριο

Το κληρονομητήριο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν χρειάζεται να αποδειχθεί με ενιαίο και επίσημο τρόπο:

ποιος είναι ο κληρονόμος,

ποια είναι η μερίδα του,

και με ποια βάση αποκτά το κληρονομικό του δικαίωμα.

Δεν πρέπει όμως να εκδίδεται μηχανικά σε κάθε κληρονομία.

Πρώτα πρέπει να ελεγχθεί ποιο ακριβώς έγγραφο ζητά η τράπεζα, ο συμβολαιογράφος, η υπηρεσία ή ο άλλος φορέας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αρκεί διαφορετικός συνδυασμός πιστοποιητικών.

Σε άλλες, το κληρονομητήριο είναι η πιο πρακτική λύση.

Για συνολική ενημέρωση μπορείτε να δείτε την ενότητα Κληρονομικό Δίκαιο ή να επικοινωνήσετε με το DikigorosMou.gr.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Η διαδικασία, τα δικαιολογητικά και το συνολικό κόστος εξαρτώνται από την ημερομηνία θανάτου, την ύπαρξη ή μη διαθήκης, τις αποποιήσεις, τους πιθανούς κληρονόμους και τυχόν αμφισβητήσεις.

Πηγές

Ν. 5221/2025 και άρθρο 819 ΚΠολΔ για τη διαδικασία έκδοσης του κληρονομητηρίου, τη δεκαήμερη ανάρτηση και την παρέμβαση τρίτου.

Ν. 5282/2026 για το γραμμάτιο των 300 € στην αίτηση έκδοσης κληρονομητηρίου.

Υπουργική Απόφαση 33305/2024 για την αποζημίωση των 200 € του δικηγόρου που εκδίδει την πράξη.

Ν. 5303/2026 για τη μεταρρύθμιση του Κληρονομικού Δικαίου και την εφαρμογή των βασικών νέων ρυθμίσεων από 16 Σεπτεμβρίου 2026.