Κληρονομιά χωρίς διαθήκη είναι μια κατάσταση που απασχολεί χιλιάδες οικογένειες κάθε χρόνο και δημιουργεί σημαντικές νομικές και πρακτικές δυσκολίες. Η διαδικασία, τα ποσοστά και οι δικαιούχοι καθορίζονται αυστηρά από τον νόμο και συχνά απαιτούν τη συμβολή εξειδικευμένων δικηγόρων για να μην υπάρξουν λάθη που κοστίζουν χρόνο, χρήματα και περιουσία. Από την αρχή τονίζουμε ότι, για ασφαλή και σωστό χειρισμό, μπορείς να απευθύνεσαι στην έμπειρη νομική ομάδα μας στο https://dikigorosmou.gr/.
Το άρθρο αυτό εξηγεί αναλυτικά τι προβλέπει ο νόμος όταν κάποιος πεθαίνει χωρίς να έχει αφήσει διαθήκη, πώς μοιράζεται η περιουσία, ποια είναι η διαδικασία, ποια είναι τα ποσοστά των συγγενών και τι πρέπει να προσέξεις.
Κληρονομιά σπιτιού χωρίς διαθήκη – Τι ισχύει στην πράξη
Όταν κάποιος αφήνει κληρονομιά σπιτιού χωρίς διαθήκη, το ακίνητο δεν περνά αυτόματα σε έναν συγγενή. Η κατανομή βασίζεται αποκλειστικά στους κανόνες της εξ αδιαθέτου διαδοχής. Αυτό συχνά εκπλήσσει τους συγγενείς που θεωρούν ότι «το σπίτι ανήκει σε αυτόν που το κατοικούσε» ή ότι «το παίρνει ο πιο κοντινός συγγενής». Ο νόμος λειτουργεί διαφορετικά.
Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως εξειδικευμένοι δικηγόροι κληρονομικού είναι:
-
Συγκρούσεις μεταξύ αδελφών για το σπίτι.
-
Διαφωνίες ανάμεσα σε σύζυγο και παιδιά.
-
Ζητήματα επικαρπίας και ψιλής κυριότητας.
-
Το τι γίνεται όταν κάποιος έχει επενδύσει χρήματα στο ακίνητο.
-
Πώς αντιμετωπίζονται δάνεια, βάρη και χρέη που επιβαρύνουν το ακίνητο.
Η σωστή καθοδήγηση είναι απαραίτητη, γιατί μικρά λάθη οδηγούν σε μεγάλες φορολογικές και νομικές επιβαρύνσεις.
Κληρονομιά χωρίς διαθήκη διαδικασία – Βήμα προς βήμα για να μην κάνεις λάθος
Η κληρονομιά χωρίς διαθήκη διαδικασία ακολουθεί σειρά νόμιμων ενεργειών που πρέπει να τηρηθούν σχολαστικά. Κάθε στάδιο έχει σημασία:
1. Έλεγχος για ύπαρξη διαθήκης
Αρχικά εξετάζεται εάν υπάρχει κάποια διαθήκη, δημοσιευμένη ή αδημοσίευτη. Αν δεν υπάρχει, τότε ακολουθείται η διαδικασία εξ αδιαθέτου διαδοχής.
2. Προσδιορισμός δικαιούχων
Εντοπίζονται οι νόμιμοι συγγενείς που δικαιούνται μερίδιο. Εδώ συχνά προκύπτουν αμφισβητήσεις, λάθος υπολογισμοί βαθμού συγγένειας ή διαφωνίες, οπότε η νομική καθοδήγηση είναι κρίσιμη.
3. Έρευνα περιουσιακών στοιχείων και χρεών
Η κληρονομιά δεν περιλαμβάνει μόνο τα θετικά στοιχεία (ακίνητα, χρήματα, απαιτήσεις) αλλά και τα αρνητικά (δάνεια, φόρους, οφειλές στο Δημόσιο).
Πολλοί κληρονόμοι δεν γνωρίζουν ότι αποδέχονται όλα – και τα καλά και τα κακά.
4. Αποδοχή ή αποποίηση κληρονομιάς
Η αποδοχή γίνεται με συμβολαιογραφική πράξη.
Η αποποίηση πρέπει να γίνει εντός 4 μηνών ή εντός 1 έτους για κατοίκους εξωτερικού.
Αν χαθεί η προθεσμία, θεωρείται ότι ο κληρονόμος αποδέχτηκε την κληρονομιά, ακόμη κι αν έχει χρέη.
5. Φορολογία κληρονομιάς
Υπολογίζεται ο φόρος κληρονομιάς και υποβάλλονται οι αντίστοιχες δηλώσεις. Κάθε λάθος επιφέρει πρόστιμα και καθυστερήσεις.
Εμείς αναλαμβάνουμε:
-
Συγκέντρωση εγγράφων
-
Επικοινωνία με Εφορία και Κτηματολόγιο
-
Υπολογισμό φόρων
-
Διαχείριση διενέξεων μεταξύ συγγενών
-
Πλήρη νομική προστασία
Κληρονομιά χωρίς διαθήκη ποσοστά – Ποιος παίρνει τι
Η πιο συχνή ερώτηση που δεχόμαστε είναι: «Τι ποσοστό δικαιούμαι;».
Τα ποσοστά στην κληρονομιά χωρίς διαθήκη καθορίζονται αυστηρά από τον Αστικό Κώδικα.
Τέκνα και σύζυγος (Α’ τάξη)
-
Τα παιδιά μοιράζονται ισόποσα το μεγαλύτερο μέρος της κληρονομιάς.
-
Ο σύζυγος παίρνει 1/4 της ολικής κληρονομιάς και συχνά έχει επικαρπία στην οικογενειακή στέγη.
Γονείς, αδέλφια και σύζυγος (Β’ τάξη)
Αν δεν υπάρχουν παιδιά, τότε:
-
Γονείς και αδέλφια παίρνουν ποσοστά ανάλογα με το βαθμό συγγένειας.
-
Ο σύζυγος λαμβάνει 1/2 της κληρονομιάς.
Παππούδες/Γιαγιάδες και σύζυγος (Γ’ τάξη)
Αν δεν υπάρχουν συγγενείς Α’ και Β’ τάξης, η περιουσία μοιράζεται στους ανιόντες, ενώ ο σύζυγος παίρνει 2/3 της κληρονομιάς.
Θείοι/Θείες (Δ’ τάξη)
Αν δεν υπάρχει κανείς από τις προηγούμενες τάξεις, η περιουσία πάει σε θείους/θείες και ξαδέλφια.
Μόνο ο σύζυγος
Εάν δεν υπάρχει κανένας άλλος συγγενής, ο σύζυγος λαμβάνει ολόκληρη την κληρονομιά.
Το Δημόσιο
Αν δεν υπάρχει ούτε σύζυγος ούτε συγγενής, η περιουσία περιέρχεται στο Δημόσιο.
Κληρονομιά χωρίς διαθήκη οι δικαιούχοι και τα ποσοστά τους – Τι πρέπει να ξέρεις πριν προχωρήσεις
Οι δικαιούχοι και τα ποσοστά τους είναι αυστηρά προκαθορισμένα από τον νόμο και δεν αλλάζουν επειδή:
-
Κάποιος ζούσε στο σπίτι.
-
Κάποιος φρόντιζε τον θανόντα.
-
Κάποιος συνέβαλε οικονομικά.
-
Υπάρχει οικογενειακή διαφωνία.
Ο μόνος παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τα μερίδια είναι οι δωρεές εν ζωή ή η ύπαρξη προίκας/γονικών παροχών, κάτι που απαιτεί νομικό έλεγχο.
Συχνές ερωτήσεις για κληρονομιά χωρίς διαθήκη
Μπορώ να πάρω μόνος μου το σπίτι αφού το κατοικούσα;
Όχι, εκτός αν συμφωνήσουν όλοι οι συγκληρονόμοι ή αν το αγοράσεις μέσω διαδικασίας διανομής.
Τι γίνεται αν η κληρονομιά έχει χρέη;
Αν δεν κάνεις αποποίηση εγκαίρως, θεωρείται ότι τα αποδέχεσαι.
Ποιος κληρονομεί αν ο θανών ήταν άγαμος και χωρίς παιδιά;
Γονείς και αδέλφια. Αν δεν υπάρχουν, παππούδες και γιαγιάδες.
Χρειάζεται αποδοχή κληρονομιάς;
Ναι. Χωρίς αποδοχή δεν μπορεί να γίνει μεταβίβαση ούτε χρήση της περιουσίας.
Συμπέρασμα – Προστάτεψε τα δικαιώματά σου με ειδικούς
Η κληρονομιά χωρίς διαθήκη είναι μια διαδικασία γεμάτη νομικές λεπτομέρειες, παγίδες και συχνά έντονες ενδοοικογενειακές συγκρούσεις. Τα ποσοστά, οι δικαιούχοι, η σειρά συγγένειας και οι προθεσμίες απαιτούν ακριβή γνώση, ενώ κάθε παράλειψη μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια δικαιωμάτων ή σε ανεπιθύμητα χρέη.
Για αυτό, πριν κάνεις οποιοδήποτε βήμα, συμβουλεύσου τους εξειδικευμένους δικηγόρους κληρονομικού δικαίου στο https://dikigorosmou.gr/. Θα αναλάβουμε με συνέπεια, διακριτικότητα και ακρίβεια όλη τη διαδικασία για να διασφαλίσουμε ότι η περιουσία και τα δικαιώματά σου προστατεύονται πλήρως.
