Αν ο εργοδότης δεν σας πληρώνει τον μισθό, τις υπερωρίες, το Δώρο Χριστουγέννων ή Πάσχα, τις αποδοχές αδείας ή άλλη νόμιμη αμοιβή, μπορείτε να απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διάκριση που συχνά χάνεται στις πληροφορίες που βρίσκει κανείς online:
άλλο η καταγγελία για να γίνει έλεγχος στην επιχείρηση και άλλο η αίτηση για εργατική διαφορά, όταν θέλετε να διεκδικήσετε συγκεκριμένα χρήματα που σας οφείλονται.
Για οφειλές δεδουλευμένων, η διαδικασία της εργατικής διαφοράς μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, επειδή καλούνται εργαζόμενος και εργοδότης σε τριμερή συνάντηση, εξετάζονται τα στοιχεία και ο Επιθεωρητής εκδίδει πόρισμα.
Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις το πόρισμα αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως έγγραφο για την έκδοση διαταγής πληρωμής.
Δεν με πληρώνει ο εργοδότης μου. Τι μπορώ να κάνω;
Η Επιθεώρηση Εργασίας αναφέρει σήμερα ότι σε περίπτωση καθυστέρησης ή άρνησης καταβολής αποδοχών ο εργαζόμενος μπορεί, ανάλογα με την υπόθεση:
να προσφύγει στην Επιθεώρηση Εργασίας,
να ζητήσει τη διενέργεια εργατικής διαφοράς,
να επιδιώξει ποινική αντιμετώπιση όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις,
να ασκήσει επίσχεση εργασίας,
ή να προσφύγει δικαστικά για την είσπραξη των χρημάτων.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνουν όλα τα παραπάνω ταυτόχρονα.
Η κατάλληλη στρατηγική εξαρτάται από:
πόσο μεγάλο είναι το χρέος,
πόσους μήνες παραμένει απλήρωτο,
αν συνεχίζετε να εργάζεστε,
αν έχει λήξει η εργασιακή σχέση,
αν υπάρχουν έγγραφα που αποδεικνύουν το ποσό,
και αν ο εργοδότης εμφανίζει πραγματική πρόθεση να πληρώσει.
Καταγγελία ή εργατική διαφορά;
Για κάποιον που θέλει συγκεκριμένα να πάρει τα δεδουλευμένα του, αυτή είναι πολύ σημαντική ερώτηση.
Καταγγελία
Η καταγγελία ενημερώνει την Επιθεώρηση για πιθανή παράβαση της εργατικής νομοθεσίας.
Μπορεί να γίνει επώνυμα ή ανώνυμα.
Η Επιθεώρηση αναφέρει ότι η καταγγελία μπορεί να υποβληθεί:
μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών,
μέσω του 1555,
ή με επικοινωνία με το αρμόδιο Τμήμα Επιθεώρησης.
Για να μπορέσει να διερευνηθεί αποτελεσματικά πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον στοιχεία όπως η επωνυμία ή το ΑΦΜ του εργοδότη, η διεύθυνση του τόπου εργασίας και το πρόβλημα που καταγγέλλεται.
Η Επιθεώρηση μπορεί στη συνέχεια να προγραμματίσει έλεγχο.
Αίτηση εργατικής διαφοράς
Η εργατική διαφορά είναι πιο συγκεκριμένη διαδικασία.
Χρησιμοποιείται όταν υπάρχει διαφωνία ανάμεσα στον εργαζόμενο και τον εργοδότη σχετικά με δικαιώματα που απορρέουν από την εργασιακή σχέση.
Η ίδια η Επιθεώρηση αναφέρει ρητά ότι στις εργατικές διαφορές μπορούν να περιλαμβάνονται:
δεδουλευμένες αποδοχές,
προσαυξήσεις,
Δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα,
αποδοχές και επίδομα αδείας,
καθώς και αποζημίωση απόλυσης.
Ακολουθεί τριμερής συνάντηση:
εργαζόμενος – εργοδότης – Επιθεωρητής Εργασίας.
Για άμεση χρηματική διεκδίκηση, αυτή είναι συχνά η διαδικασία που πρέπει να εξεταστεί και όχι μόνο μια ανώνυμη καταγγελία.
Μπορώ να κάνω ανώνυμη καταγγελία για απλήρωτα δεδουλευμένα;
Ναι.
Η Επιθεώρηση Εργασίας παρέχει ηλεκτρονική διαδικασία ανώνυμης καταγγελίας και, εφόσον από τον έλεγχο διαπιστωθούν παραβάσεις, μπορούν να επιβληθούν οι προβλεπόμενες κυρώσεις.
Η ανώνυμη καταγγελία όμως δεν εξυπηρετεί πάντα τον ίδιο σκοπό με μια επώνυμη εργατική διαφορά.
Αν ο στόχος σας είναι:
«θέλω να αναγνωριστεί ότι ο συγκεκριμένος εργοδότης μου οφείλει 3.600 ευρώ από τρεις μισθούς και να διεκδικήσω το ποσό»
η εργατική διαφορά μπορεί να είναι ουσιαστικότερο εργαλείο, επειδή το αντικείμενο της οφειλής εξετάζεται συγκεκριμένα.
Αντίθετα, μια ανώνυμη καταγγελία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν ο βασικός στόχος είναι να διερευνηθεί μια παράβαση χωρίς να εμφανιστεί ο καταγγέλλων στη σχετική διαδικασία.
Πώς κάνω εργατική διαφορά για δεδουλευμένα
Η διαδικασία ξεκινά με αίτηση στο αρμόδιο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων.
Αρμόδιο είναι κατά βάση το Τμήμα που αντιστοιχεί στον τόπο της επιχείρησης στην οποία εργάζεστε ή εργαζόσασταν.
Η αίτηση περιλαμβάνει:
τα στοιχεία εργαζομένου,
τα στοιχεία εργοδότη,
και συγκεκριμένη περιγραφή των χρημάτων ή άλλων εργασιακών δικαιωμάτων για τα οποία υπάρχει διαφορά.
Μπορεί να υποβληθεί ηλεκτρονικά μέσω των υπηρεσιών της Επιθεώρησης ή με προσέλευση στο αρμόδιο Τμήμα.
Τι γίνεται μετά την αίτηση
Η Επιθεώρηση ορίζει ημερομηνία και ώρα για τριμερή συνάντηση.
Ο εργοδότης καλείται να παραστεί και η πρόσκληση μπορεί να αποσταλεί με ταχυδρομείο, email ή μέσω του λογαριασμού του στην ηλεκτρονική πύλη της Επιθεώρησης, με αποδεικτικό της σχετικής κοινοποίησης.
Στη συζήτηση:
ο εργαζόμενος εξηγεί τι του οφείλεται,
ο εργοδότης παρουσιάζει τη δική του θέση,
και τα μέρη προσκομίζουν τα σχετικά έγγραφα και αποδεικτικά στοιχεία.
Ο σκοπός είναι τόσο η διερεύνηση της παράβασης όσο και, όπου είναι δυνατό, η επίλυση ή ο συμβιβασμός της διαφοράς.
Τι γίνεται αν ο εργοδότης δεν εμφανιστεί;
Η απουσία του εργοδότη δεν σημαίνει ότι η διαδικασία απλώς ακυρώνεται.
Η Επιθεώρηση αναφέρει ότι αν ένα μέρος δεν εμφανιστεί χωρίς εύλογη αιτία, ο Επιθεωρητής καταγράφει τις απόψεις του παριστάμενου μέρους.
Σε περίπτωση αδικαιολόγητης απουσίας προβλέπεται μάλιστα μαχητό τεκμήριο υπέρ της αλήθειας των πραγματικών ισχυρισμών του μέρους που εμφανίστηκε.
Επομένως ένας εργοδότης δεν αποφεύγει το πρόβλημα απλώς αγνοώντας την πρόσκληση.
Πότε βγαίνει το πόρισμα της Επιθεώρησης;
Μετά τη συζήτηση ο Επιθεωρητής εξετάζει τις θέσεις και τα στοιχεία των δύο πλευρών.
Η επίσημη διαδικασία προβλέπει έκδοση πορίσματος εντός μίας εβδομάδας από τη συζήτηση.
Μπορεί επίσης, μετά τη συνάντηση, να δοθεί στα μέρη προθεσμία έως μία εβδομάδα για να λυθεί η διαφορά σύμφωνα με τις υποδείξεις του Επιθεωρητή.
Αν υπάρξει συμμόρφωση, συντάσσεται νέο πρακτικό και η εργατική διαφορά αρχειοθετείται.
Αν όχι, εκδίδεται το πόρισμα.
Τα μέρη ή οι νόμιμα εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποί τους μπορούν να ζητήσουν αντίγραφο του πορίσματος και των σχετικών εγγράφων.
Μπορεί η Επιθεώρηση να υποχρεώσει τον εργοδότη να με πληρώσει;
Η Επιθεώρηση δεν πρέπει να συγχέεται με πολιτικό δικαστήριο που εκδίδει απόφαση επιδίκασης χρημάτων.
Μπορεί όμως να κάνει κάτι πολύ σημαντικό:
να διερευνήσει την εργατική διαφορά,
να διαπιστώσει παραβάσεις,
να εκδώσει πόρισμα,
να επιβάλει διοικητικές κυρώσεις,
και, όταν υπάρχει ποινικό αδίκημα, να υποβάλει μήνυση ή μηνυτήρια αναφορά στον αρμόδιο Εισαγγελέα.
Επιπλέον, για παραβάσεις που αφορούν μισθολογικές οφειλές, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει διπλασιασμό του σχετικού διοικητικού προστίμου.
Η διαδικασία επομένως έχει πραγματικές συνέπειες για τον εργοδότη.
Δεν αποτελεί όμως εγγύηση ότι τα χρήματα θα καταβληθούν οικειοθελώς.
Αν δεν υπάρξει πληρωμή, μπορεί να χρειαστεί δικαστική διεκδίκηση.
Το πόρισμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διαταγή πληρωμής
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της σημερινής διαδικασίας.
Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου προβλέπει ότι σε οικονομικές απαιτήσεις από εργασία, αποζημίωση απόλυσης ή μη ληφθείσα άδεια, όταν οι οφειλές μπορούν να προκύψουν με τον τρόπο που ορίζει η διάταξη από:
την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας,
τις τραπεζικές καταβολές,
τον καταχωρισμένο μισθό στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,
τις νόμιμες αποδοχές,
ή άλλα έγγραφα,
το πόρισμα του Επιθεωρητή μπορεί να αποτελέσει έγγραφο κατά το άρθρο 623 ΚΠολΔ και να χρησιμοποιηθεί για την έκδοση διαταγής πληρωμής.
Σε αυτή την περίπτωση ο Επιθεωρητής πρέπει να καταγράψει συγκεκριμένα τα ποσά που οφείλονται για κάθε χρονική περίοδο.
Μπορεί επίσης να ζητηθεί σχετική βεβαίωση υπολογισμού από λογιστή ή δικηγόρο.
Αυτό δίνει στην εργατική διαφορά πολύ μεγαλύτερη πρακτική αξία από μια απλή «συζήτηση με τον εργοδότη».
Για να δείτε πώς λειτουργεί το επόμενο στάδιο, διαβάστε και τον οδηγό για τη διαταγή πληρωμής, το κόστος και τη διαδικασία.
Τι αποδεικτικά να πάρω μαζί μου
Όσο πιο συγκεκριμένος είναι ο φάκελος, τόσο καλύτερα μπορεί να εξεταστεί η απαίτηση.
Χρήσιμα μπορεί να είναι:
- η σύμβαση εργασίας,
- η γραπτή ενημέρωση για τους όρους απασχόλησης,
- εκκαθαριστικά μισθοδοσίας,
- κινήσεις τραπεζικού λογαριασμού,
- στοιχεία από ΕΡΓΑΝΗ,
- στοιχεία Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας,
- πρόγραμμα εργασίας,
- αποδεικτικά υπερωριών,
- emails και μηνύματα,
- προηγούμενες γραπτές οχλήσεις,
- έγγραφο παραίτησης ή απόλυσης, αν έχει λήξει η σχέση εργασίας.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να μπορείτε να παρουσιάσετε ανά μήνα τι έπρεπε να λάβετε και τι τελικά καταβλήθηκε.
Για παράδειγμα:
| Περίοδος | Οφειλόμενα | Καταβλήθηκαν | Διαφορά |
|---|---|---|---|
| Μάιος | 1.100 € | 1.100 € | 0 € |
| Ιούνιος | 1.100 € | 500 € | 600 € |
| Ιούλιος | 1.100 € | 0 € | 1.100 € |
| Αύγουστος | 1.100 € | 0 € | 1.100 € |
Ένας τέτοιος υπολογισμός είναι πολύ πιο χρήσιμος από τη γενική φράση:
«μου χρωστάει περίπου τρεις μισθούς».
Δεν έχω εκκαθαριστικά μισθοδοσίας
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει υπόθεση.
Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να παρέχει εξοφλητικό ή εκκαθαριστικό σημείωμα με τις αποδοχές και τις σχετικές κρατήσεις.
Αν δεν σας έχουν δοθεί, συγκεντρώστε ό,τι άλλο υπάρχει:
τραπεζικές κινήσεις,
σύμβαση,
ΕΡΓΑΝΗ,
μηνύματα,
ωράρια,
Ψηφιακή Κάρτα,
και προηγούμενες καταβολές που δείχνουν ποιος ήταν ο πραγματικός μισθός.
Η έλλειψη ενός εγγράφου δεν πρέπει να οδηγεί αυτόματα στο συμπέρασμα ότι τα δεδουλευμένα δεν μπορούν να διεκδικηθούν.
Μου πληρώνει μέρος του μισθού και τα υπόλοιπα τα χρωστάει
Και η μερική μη καταβολή μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εργατικής διαφοράς.
Το ζήτημα πρέπει να αποτυπωθεί με ακρίβεια.
Για παράδειγμα, αν ο συμφωνημένος ή νόμιμος μισθός είναι 1.200 ευρώ και καταβάλλονται μόνο 800, δεν πρέπει η αίτηση να αναφέρει απλώς:
«δεν πληρώνομαι».
Πρέπει να υπολογίζεται η διαφορά:
400 ευρώ τον μήνα × τον αριθμό των μηνών,
μαζί με ό,τι άλλο πραγματικά οφείλεται.
Το ίδιο ισχύει για απλήρωτες προσαυξήσεις, υπερωρίες ή άλλα μισθολογικά δικαιώματα.
Παραιτήθηκα και δεν με πληρώνουν
Η παραίτηση δεν εξαφανίζει τις απαιτήσεις που είχαν ήδη γεννηθεί από την εργασία.
Αν μετά την αποχώρησή σας παραμένουν απλήρωτα:
δεδουλευμένα,
νόμιμες αναλογίες δώρων,
αποδοχές ή επίδομα αδείας,
υπερωρίες,
ή άλλα ποσά,
μπορεί να εξακολουθούν να διεκδικούνται.
Η ίδια η Επιθεώρηση αναφέρει ότι η αρμοδιότητα για εργατική διαφορά καθορίζεται από την επιχείρηση στην οποία ο εργαζόμενος απασχολείται ή απασχολήθηκε, άρα η λήξη της σχέσης εργασίας δεν αποκλείει τη διαδικασία.
Το ποσό όμως πρέπει να υπολογιστεί με βάση την πραγματική ημερομηνία λύσης της εργασιακής σχέσης και τις αποδοχές που δικαιούται ο εργαζόμενος.
Με απέλυσε και δεν μου έδωσε όλα τα χρήματα
Στην εργατική διαφορά μπορεί να εξεταστεί και:
μη καταβολή ή μειωμένη καταβολή αποζημίωσης απόλυσης.
Παράλληλα μπορεί να υπάρχουν εκκρεμότητες από:
μισθούς,
άδεια,
επίδομα αδείας,
δώρα,
και πρόσθετη εργασία.
Δεν πρέπει επομένως να ελέγχεται μόνο αν καταβλήθηκε η «αποζημίωση».
Χρειάζεται συνολικός λογαριασμός της λύσης της εργασιακής σχέσης.
Πρέπει να περιμένω δύο μήνες πριν κάνω καταγγελία;
Όχι.
Δεν υπάρχει κανόνας ότι πρέπει να παραμείνετε απλήρωτος δύο μήνες για να μπορείτε να απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση.
Η οφειλή μισθού μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο καταγγελίας ή εργατικής διαφοράς από τη στιγμή που υπάρχει καθυστέρηση ή άρνηση καταβολής.
Οι δύο μήνες έχουν διαφορετική σημασία.
Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου προβλέπει ότι καθυστέρηση καταβολής δεδουλευμένων για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών θεωρείται σε κάθε περίπτωση μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας, ανεξάρτητα από την αιτία της καθυστέρησης.
Άρα:
δεν χρειάζεται να περιμένετε δύο μήνες για να ζητήσετε τα χρήματά σας.
Το δίμηνο αφορά μια πρόσθετη σοβαρή νομική συνέπεια της καθυστέρησης.
Μη καταβολή μισθού πάνω από δύο μήνες
Αν ο εργοδότης καθυστερεί τις δεδουλευμένες αποδοχές για περισσότερο από δύο μήνες, η κατάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η Επιθεώρηση Εργασίας αναφέρει ρητά ότι αυτό θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας, ανεξαρτήτως της αιτίας της καθυστέρησης.
Αυτό μπορεί να δώσει στον εργαζόμενο πρόσθετες νομικές επιλογές.
Δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει να θεωρήσει μόνος του ότι:
«με απέλυσαν αυτόματα».
Ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσει στη βλαπτική μεταβολή χρειάζεται προσεκτική επιλογή, επειδή διαφορετικές ενέργειες μπορούν να έχουν διαφορετικές συνέπειες για την εργασιακή σχέση.
Μπορώ να κάνω επίσχεση εργασίας;
Η επίσχεση εργασίας είναι ένα από τα δικαιώματα που αναφέρει η ίδια η Επιθεώρηση σε περίπτωση καθυστέρησης ή μη καταβολής αποδοχών και βασίζεται στο άρθρο 325 ΑΚ.
Με απλά λόγια, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, ο εργαζόμενος μπορεί να δηλώσει ότι δεν παρέχει προσωρινά την εργασία του μέχρι να ικανοποιηθούν οι ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις του.
Δεν είναι όμως σωστό να γίνεται επίσχεση με ένα απλό:
«αφού δεν με πλήρωσαν σήμερα, αύριο δεν πάω στη δουλειά».
Πρέπει να ελεγχθούν:
το ύψος και η διάρκεια της οφειλής,
αν η απαίτηση είναι ληξιπρόθεσμη,
η συμπεριφορά του εργοδότη,
η αναλογικότητα της αντίδρασης,
και ο σωστός τρόπος δήλωσης της επίσχεσης.
Μια λανθασμένη ή καταχρηστική επίσχεση μπορεί να δημιουργήσει διαφορετικό νομικό πρόβλημα.
Μπορεί να με απολύσει επειδή ζήτησα τα δεδουλευμένα μου;
Το γεγονός ότι ένας εργαζόμενος ζητά την πληρωμή νόμιμων αποδοχών δεν μετατρέπει το αίτημά του σε πειθαρχικό παράπτωμα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε μεταγενέστερη απόλυση είναι αυτομάτως άκυρη.
Αν υπάρξει απόλυση μετά από καταγγελία, εργατική διαφορά, επίσχεση ή άλλη διεκδίκηση, πρέπει να εξεταστούν:
ο χρόνος,
ο πραγματικός λόγος,
η συμπεριφορά των μερών,
και οι ειδικές προστατευτικές διατάξεις που ενδεχομένως εφαρμόζονται.
Δεν πρέπει επομένως να θεωρείται ούτε ότι:
«ο εργοδότης απαγορεύεται να με απολύσει για πάντα»
ούτε ότι:
«αν με απολύσει δεν μπορώ να κάνω τίποτα».
Για πιο σύνθετη υπόθεση μπορείτε να δείτε και τις υπηρεσίες Εργατικού Δικαίου.
Υπάρχει αυτόφωρο για μη καταβολή δεδουλευμένων;
Η μη καταβολή νόμιμων αποδοχών μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις της εργατικής και ποινικής νομοθεσίας, να έχει και ποινικές συνέπειες.
Η Επιθεώρηση προβλέπει ότι αν από εργατική διαφορά διαπιστωθεί παράβαση που συνιστά ποινικό αδίκημα, ο Επιθεωρητής υποβάλλει μήνυση ή μηνυτήρια αναφορά στον αρμόδιο Εισαγγελέα. Ο εργαζόμενος μπορεί επίσης να δηλώσει ότι επιθυμεί την ποινική δίωξη του εργοδότη.
Δεν είναι όμως σωστό να παρουσιάζεται η διαδικασία ως:
«κάνω καταγγελία στην Επιθεώρηση και ο εργοδότης συλλαμβάνεται αυτόματα».
Το αν εφαρμόζεται αυτόφωρη διαδικασία εξαρτάται από τις προϋποθέσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης και τον χρόνο κατά τον οποίο κινείται η ποινική διαδικασία.
Η ουσιαστική προτεραιότητα για τον εργαζόμενο είναι να προστατεύσει εγκαίρως τόσο τη χρηματική του απαίτηση όσο και τις σχετικές προθεσμίες.
Μπορώ να κάνω μήνυση και εργατική διαφορά μαζί;
Ανάλογα με τα περιστατικά, οι διαφορετικοί τρόποι προστασίας μπορεί να λειτουργούν παράλληλα.
Η Επιθεώρηση αναφέρει ως ξεχωριστές δυνατότητες:
την προσφυγή στην Επιθεώρηση,
την ποινική ενέργεια,
την επίσχεση,
και τη δικαστική είσπραξη.
Το ότι επιλέξατε εργατική διαφορά δεν σημαίνει αυτομάτως ότι παραιτηθήκατε από κάθε άλλη νόμιμη αξίωση.
Ούτε όμως χρειάζεται να κατατίθεται μηχανικά μήνυση σε κάθε οικονομική διαφωνία.
Χρειάζεται δικηγόρος για την Επιθεώρηση Εργασίας;
Δεν είναι υποχρεωτικό να έχετε δικηγόρο για να καταθέσετε μια απλή καταγγελία ή αίτηση εργατικής διαφοράς.
Η Επιθεώρηση παρέχει δυνατότητα απευθείας ηλεκτρονικής υποβολής από τον πολίτη.
Η βοήθεια δικηγόρου αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν:
δεν είναι εύκολο να υπολογιστούν τα ποσά,
υπάρχουν απλήρωτες υπερωρίες,
ο εργοδότης αμφισβητεί το ωράριο,
έχει προηγηθεί παραίτηση ή απόλυση,
εξετάζεται επίσχεση,
υπάρχει βλαπτική μεταβολή,
χρειάζεται να συνδυαστεί η εργατική διαφορά με δικαστική ενέργεια,
ή το πόρισμα πρόκειται να αξιοποιηθεί για διαταγή πληρωμής.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η σωστή διατύπωση του αντικειμένου και ο ακριβής υπολογισμός των οφειλών αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.
Για γενικότερη υποστήριξη δείτε και τη σελίδα δικηγόροι για εργασιακά θέματα.
Πόσο κοστίζει η καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας;
Η υποβολή καταγγελίας στην ίδια την Επιθεώρηση δεν πρέπει να συγχέεται με δικηγορική αμοιβή.
Ο εργαζόμενος μπορεί να χρησιμοποιήσει τις επίσημες υπηρεσίες χωρίς να αναθέσει υποχρεωτικά την υπόθεση σε δικηγόρο.
Αν ζητήσει νομική υποστήριξη, η αμοιβή εξαρτάται από το αντικείμενο:
άλλη εργασία είναι ένας πρώτος υπολογισμός δεδουλευμένων,
άλλη η προετοιμασία και εκπροσώπηση σε εργατική διαφορά,
και άλλη η μετέπειτα δικαστική διεκδίκηση.
Πριν συμφωνήσετε αμοιβή, ζητήστε να είναι σαφές αν περιλαμβάνει μόνο την Επιθεώρηση ή και τις επόμενες νομικές ενέργειες.
Τι γίνεται αν εργάζομαι χωρίς να είμαι δηλωμένος;
Η Επιθεώρηση Εργασίας είναι αρμόδια και για παραβάσεις σχετικές με αδήλωτη εργασία.
Η δυνατότητα καταγγελίας υπάρχει και αν η εργασιακή σχέση δεν έχει δηλωθεί σωστά.
Το πρακτικό πρόβλημα είναι η απόδειξη της πραγματικής εργασίας.
Χρήσιμα μπορεί να είναι, ανάλογα με την περίπτωση:
μηνύματα με τον εργοδότη,
πρόγραμμα βαρδιών,
emails,
πληρωμές,
φωτογραφίες ή άλλα στοιχεία παρουσίας,
μάρτυρες,
και οποιοδήποτε άλλο νόμιμο αποδεικτικό στοιχείο επιβεβαιώνει πότε, πού και με ποιους όρους παρείχατε εργασία.
Δεν πρέπει να θεωρεί κάποιος ότι επειδή δεν δηλώθηκε από τον εργοδότη:
«δεν έχω κανένα δικαίωμα».
Δεν μου πληρώνει υπερωρίες
Οι μισθολογικές οφειλές δεν περιορίζονται στον βασικό μισθό.
Στην εργατική διαφορά μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο και προσαυξήσεις ή άλλες αποδοχές που προβλέπονται από την εργατική νομοθεσία ή την εφαρμοζόμενη σύμβαση.
Στις υπερωρίες το κρίσιμο θέμα είναι συχνά η απόδειξη του πραγματικού χρόνου εργασίας.
Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, όπου εφαρμόζεται, μπορεί να έχει ιδιαίτερη αποδεικτική σημασία.
Μαζί πρέπει να εξεταστούν:
το δηλωμένο ωράριο,
οι πραγματικές ώρες εργασίας,
τυχόν υπερεργασία,
υπερωρία,
εργασία Κυριακών ή αργιών,
και όσα έχουν ήδη καταβληθεί.
Δεν μου έδωσε Δώρο Χριστουγέννων ή Πάσχα
Και οι οφειλές από Δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εργατικής διαφοράς.
Το ίδιο ισχύει για αποδοχές αδείας και επίδομα αδείας.
Για αυτό, όταν έχει συσσωρευτεί χρέος από περισσότερες περιόδους, είναι σωστό να γίνεται ένας συνολικός υπολογισμός και όχι να διεκδικούνται αποσπασματικά διαφορετικά ποσά χωρίς σαφή εικόνα.
Πρέπει πρώτα να στείλω εξώδικο;
Όχι ως υποχρεωτική γενική προϋπόθεση για να απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Σε ορισμένες υποθέσεις όμως ένα εξώδικο μπορεί να είναι χρήσιμο.
Για παράδειγμα μπορεί να καταγράφει με σαφήνεια:
το ποσό που ζητά ο εργαζόμενος,
τις περιόδους που αφορά,
την πρόσκληση για πληρωμή,
και την ημερομηνία της επίσημης όχλησης.
Σε άλλη περίπτωση μπορεί να είναι προτιμότερο να κινηθεί αμέσως η διαδικασία της εργατικής διαφοράς.
Το τι είναι αποτελεσματικότερο εξαρτάται από το ιστορικό της συγκεκριμένης υπόθεσης.
Δείτε σχετικά τον οδηγό τι είναι το εξώδικο και πόσο κοστίζει.
Η καταγγελία διακόπτει την παραγραφή;
Δεν πρέπει να θεωρεί ο εργαζόμενος ότι κάθε ενέργεια στην Επιθεώρηση διακόπτει αυτομάτως οποιαδήποτε παραγραφή της χρηματικής του αξίωσης.
Οι αξιώσεις από την εργασιακή σχέση υπόκεινται στους αντίστοιχους κανόνες παραγραφής και διαφορετικές ενέργειες έχουν διαφορετικά νομικά αποτελέσματα.
Αν πρόκειται για παλιά δεδουλευμένα, είναι σημαντικό να ελεγχθεί:
πότε γεννήθηκε κάθε απαίτηση,
ποια προθεσμία εφαρμόζεται,
και ποια πράξη απαιτείται για την αποτελεσματική προστασία της.
Η καταγγελία στην Επιθεώρηση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως λόγος για να αναβάλλεται επ’ αόριστον η δικαστική εξέταση μιας παλιάς απαίτησης.
Αν ο εργοδότης συμφωνήσει να πληρώσει σε δόσεις
Μπορεί να υπάρξει συμβιβαστική λύση.
Πρέπει όμως να είναι σαφές:
το συνολικό αναγνωριζόμενο ποσό,
οι ημερομηνίες καταβολής,
οι δόσεις,
τι έχει ήδη πληρωθεί,
και τι θα συμβεί αν δεν τηρηθεί η συμφωνία.
Ένα αόριστο:
«θα στα δώσω σιγά σιγά»
δεν παρέχει την ίδια ασφάλεια με μια σαφώς καταγεγραμμένη συμφωνία.
Αν η συμφωνία επιτευχθεί στο πλαίσιο της εργατικής διαφοράς, η εξέλιξη καταγράφεται στη σχετική διαδικασία.
Τι γίνεται αν μετά το πόρισμα εξακολουθεί να μη με πληρώνει;
Τότε πρέπει να εξεταστεί το επόμενο βήμα.
Ανάλογα με τα αποδεικτικά στοιχεία και το περιεχόμενο του πορίσματος, μπορεί να υπάρχει δυνατότητα:
για διαταγή πληρωμής,
ή για δικαστική αγωγή διεκδίκησης των ποσών.
Όπως αναφέρθηκε, υπό τις ειδικές προϋποθέσεις του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, το πόρισμα της Επιθεώρησης μπορεί να αποτελέσει το έγγραφο πάνω στο οποίο θα βασιστεί διαταγή πληρωμής.
Αυτό σημαίνει ότι μια σωστά προετοιμασμένη εργατική διαφορά μπορεί να δημιουργήσει ισχυρή βάση για το επόμενο στάδιο.
Πραγματικά στοιχεία από την Επιθεώρηση Εργασίας
Η μη καταβολή αποδοχών δεν είναι θεωρητικό ή σπάνιο πρόβλημα.
Στα επίσημα στοιχεία της Επιθεώρησης για το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφονται 485 παραβάσεις για μη καταβολή δεδουλευμένων, επιδομάτων εορτών και λοιπών αποδοχών, με πρόστιμα συνολικού ύψους περίπου 1,295 εκατ. ευρώ.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι πρόκειται για παράβαση που ελέγχεται και οδηγεί στην πράξη σε κυρώσεις.
Δεν σημαίνει βέβαια ότι κάθε καταγγελία καταλήγει σε πρόστιμο.
Πρέπει πρώτα να διερευνηθούν τα πραγματικά περιστατικά.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς κάνω καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας για απλήρωτο μισθό;
Μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών της Επιθεώρησης, μέσω του 1555 ή μέσω του αρμόδιου Τμήματος. Αν θέλετε να διεκδικήσετε συγκεκριμένα δεδουλευμένα, εξετάστε ιδιαίτερα την αίτηση για εργατική διαφορά.
Μπορώ να κάνω καταγγελία αν έχω παραιτηθεί;
Ναι. Η λήξη της εργασιακής σχέσης δεν διαγράφει δεδουλευμένες απαιτήσεις και η διαδικασία εργατικής διαφοράς καλύπτει και εργαζομένους που απασχολήθηκαν στο παρελθόν στην επιχείρηση.
Μπορώ να κάνω ανώνυμη καταγγελία;
Ναι. Η Επιθεώρηση προβλέπει τόσο ανώνυμη όσο και επώνυμη καταγγελία.
Είναι καλύτερη η επώνυμη ή η ανώνυμη καταγγελία;
Εξαρτάται από τον στόχο. Για γενικό έλεγχο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ανώνυμη καταγγελία. Για προσωπική χρηματική διεκδίκηση η επώνυμη διαδικασία εργατικής διαφοράς μπορεί να προσφέρει σαφέστερη εξέταση της συγκεκριμένης απαίτησης.
Πρέπει να περιμένω δύο μήνες απλήρωτος;
Όχι. Μπορείτε να απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση και νωρίτερα. Η καθυστέρηση άνω των δύο μηνών έχει πρόσθετη νομική σημασία, επειδή θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας.
Τι γίνεται στην τριμερή συνάντηση;
Εργαζόμενος και εργοδότης παρουσιάζουν τις θέσεις τους και τα αποδεικτικά τους στοιχεία ενώπιον του Επιθεωρητή, με σκοπό τη διερεύνηση και, όπου είναι δυνατό, την επίλυση της διαφοράς.
Αν ο εργοδότης δεν πάει στην τριμερή;
Η διαδικασία δεν σταματά αναγκαστικά. Αν η απουσία είναι αδικαιολόγητη, προβλέπεται μαχητό τεκμήριο υπέρ των πραγματικών ισχυρισμών του μέρους που παρέστη.
Πόσο αργεί το πόρισμα;
Η επίσημη διαδικασία προβλέπει έκδοση πορίσματος εντός μίας εβδομάδας από τη συζήτηση, με τη δυνατότητα να δοθεί προηγουμένως έως μία εβδομάδα για συμμόρφωση των μερών.
Μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο;
Ναι, αν διαπιστωθεί παράβαση. Για διαπιστωμένες μισθολογικές οφειλές το ισχύον πλαίσιο προβλέπει διπλάσιο πρόστιμο.
Χρειάζομαι δικηγόρο;
Όχι υποχρεωτικά για την απλή υποβολή. Αν όμως η απαίτηση είναι σύνθετη, υπάρχουν μεγάλες οφειλές, υπερωρίες, επίσχεση, απόλυση ή ανάγκη δικαστικής συνέχειας, η νομική υποστήριξη μπορεί να είναι σημαντική.
Μπορεί το πόρισμα να με βοηθήσει να πάρω τα χρήματα δικαστικά;
Ναι. Υπό τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις του νόμου, πόρισμα εργατικής διαφοράς που αποτυπώνει οικονομικές απαιτήσεις μπορεί να αποτελέσει έγγραφο για έκδοση διαταγής πληρωμής.
Τι να κάνετε αν είστε απλήρωτος σήμερα
Μην αρκεστείτε σε προφορικές υποσχέσεις.
Κρατήστε:
τις τραπεζικές κινήσεις,
τα εκκαθαριστικά,
το ωράριό σας,
την Ψηφιακή Κάρτα όπου εφαρμόζεται,
τη σύμβαση,
τα μηνύματα,
και κάθε έγγραφο που δείχνει τι εργασία παρείχατε και τι έπρεπε να πληρωθείτε.
Στη συνέχεια υπολογίστε την απαίτηση ανά περίοδο και ανά είδος αποδοχής.
Αν ο στόχος είναι συγκεκριμένα να διεκδικήσετε τα χρήματά σας, εξετάστε τη διαδικασία εργατικής διαφοράς και όχι μόνο μια γενική ανώνυμη καταγγελία.
Αν η καθυστέρηση έχει ξεπεράσει τους δύο μήνες, αν σκέφτεστε επίσχεση, αν έχει προηγηθεί απόλυση ή παραίτηση ή αν το ποσό είναι σημαντικό, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στη στρατηγική που θα ακολουθηθεί.
Για συνολική υποστήριξη μπορείτε να δείτε τη σελίδα Εργατικό Δίκαιο ή να επικοινωνήσετε με το DikigorosMou.gr.
Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Η κατάλληλη διαδικασία και ο υπολογισμός των αξιώσεων εξαρτώνται από τα πραγματικά στοιχεία της κάθε εργασιακής σχέσης.
Επίσημες πηγές
Επιθεώρηση Εργασίας, διαδικασία επίλυσης εργατικής διαφοράς και τριμερής συνάντηση.
Επιθεώρηση Εργασίας, τρόποι υποβολής επώνυμης και ανώνυμης καταγγελίας.
Επιθεώρηση Εργασίας, καθυστέρηση μισθού και δικαιώματα εργαζομένου.
Π.Δ. 62/2025, Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 569 για το πόρισμα εργατικής διαφοράς, τις κυρώσεις και τη δυνατότητα έκδοσης διαταγής πληρωμής.
